Samenwonen

Samen verder door te gaan samenwonen. Dat kan van de ene op de andere dag, zonder iets officieel te regelen. Let op: de wet heeft voor samenwoners niets geregeld. Wilt u toch iets vastleggen, dan kan dit met een samenlevings­contract.

    Verschil met trouwen en geregistreerd partnerschap

    • Als u samenwoont, is uw relatie niet officieel vastgelegd. Er gelden geen rechten en plichten.
    • Fiscaal partnerschap en het krijgen van een partner­pensioen moet u zelf regelen.
    • Als u samen kinderen krijgt, heeft alleen de biologische moeder automatisch het gezag.
    • Er is geen gemeenschap van goederen en er is ook niets geregeld als u uit elkaar gaat. Behalve onderhoudsplicht voor uw gezamenlijke kinderen.
    • Bij het overlijden van een van de partners is de andere partner geen erfgenaam. De gezamenlijke bezittingen worden gelijk verdeeld onder de partner die achterblijft en de familie van de overleden partner.

    Samenlevingscontract

    In een samenlevings­contract kunt u allerlei afspraken vastleggen. Zo kunt u aangeven welke spullen van u persoonlijk zijn en wat gezamenlijk is. Dit geldt ook voor de schulden. U kunt ook afspraken maken over de financiën. Denk aan het geld voor de boodschappen of voor het gas, water en licht. Maar ook wat er moet gebeuren met uw huis of pensioen als u uit elkaar gaat.

    U stelt gezamenlijk één document op. Als de notaris de overeenkomst heeft gemaakt, zet u samen uw handtekening. De notaris bewaart uw samenlevings­overeenkomst voor onbepaalde tijd.

    Afspraken vastleggen bij de notaris? Maak alvast een lijstje. En vraag aan de notaris een offerte om een beeld te krijgen van de kosten. Lees hier meer tips

    Een samenlevingscontract dat bij de notaris is vastgelegd, voldoet aan de eisen van de Belastingdienst voor fiscaal partnerschap en ook aan de eisen die pensioenfondsen stellen. Partnerpensioen moet u nog wel aanvragen bij het pensioenfonds.

    Overeenkomst aanpassen of beëindigen

    Een samenlevings­contract kunt u altijd veranderen bij de notaris. Neem in dat geval een kopie van de oude overeenkomst mee. Als u die kwijt bent, kunt u meestal tegen een vergoeding een nieuwe kopie bij uw notaris aanvragen.

    Direct vergelijken

    Eigen huis, bezittingen en schulden

    Zonder samenlevingscontract

    • Huis, bezittingen en schulden van één van beiden, zijn persoonlijk.
    • Wat u samen koopt en de schulden die u samen aangaat, zijn van u samen.

    Met samenlevingscontract

    • In een samenlevingscontract kunt u vastleggen welke bezittingen persoonlijk of gemeenschappelijk zijn.
    • Ook over het wel of niet samen delen van de bankrekening kunt u afspraken vastleggen.
    • Als een van u een eigen huis heeft, kan de ander de helft van het huis kopen zodat het huis van u samen is. Dit is niet te regelen met een samenlevings­contract alleen. Vraag de notaris om dit te regelen met een akte van levering.
    • Als u niet wilt dat uw partner mede-eigenaar wordt van uw eigen huis maar wel meebetaalt en profiteert van de waardestijging, legt u dit vast in een samenlevings­contract.
    • De verdeling van de kosten die samenhangen met het kopen van een huis, zoals het aflossen van de hypotheek, regelt u met een samenlevings­contract.
    • Als u wilt dat uw partner in aanmerking komt voor fiscaal partnerschap en partner­pensioen, dan heeft u een samenlevings­contract nodig. Als dat door de notaris is vastgelegd, voldoet dit aan de eisen van de Belasting­dienst en de pensioen­fondsen.

    Als u kinderen krijgt

    Zonder samenlevingscontract

    • Als biologische moeder heeft u automatisch het gezag. De vader moet het kind erkennen en kan daarna samen met de moeder gezag aanvragen via het invullen van het digitale formulier op rechtspraak.nl.
    • Als u beiden man bent of beiden vrouw, dan is het krijgen van gezag afhankelijk van uw situatie. Lees wat u kunt doen in uw situatie bij Erkenning en gezag.

    Met samenlevingscontract

    • Als biologische moeder heeft u automatisch het gezag. De vader moet het kind erkennen en kan daarna samen met de moeder gezag aanvragen via het invullen van het digitale formulier op rechtspraak.nl.
    • Als u beiden man bent of beiden vrouw, dan is het krijgen van gezag afhankelijk van uw situatie. Lees wat u kunt doen in uw situatie bij Erkenning en gezag.
    • Via een samenlevings­contract bepaalt u hoe de kosten voor de kinderen worden verdeeld. Leg vast welk deel u en welk deel uw partner betaalt.

    Eigen zaak

    Zonder samenlevingscontract

    • Bij samenwoners zijn alle bezittingen en schulden gescheiden. Uw partner is dus automatisch beschermd tegen schuldeisers van uw bedrijf.
    • Uw partner heeft geen recht op winst of waardestijging van de onderneming.

    Met samenlevingscontract

    • Alle bezittingen en schulden zijn gescheiden, tenzij u anders heeft bepaald in een samenlevings­contract. Dit kan gevolgen hebben voor de bescherming van uw partner tegen schuldeisers van uw bedrijf. Vraag de notaris om advies.
    • Als u wilt afspreken dat uw partner meedeelt in de waardegroei van uw bedrijf, dan legt u dit vast in een samenlevings­contract.

    Bij overlijden van u of uw partner

    Zonder samenlevingscontract

    • Uw partner is geen erfgenaam. Uw huis, bezittingen en schulden en eigen zaak gaan over op uw familie.
    • Als u wilt dat uw partner van u erft, dan maakt u een testament.
    • Als u in een testament heeft bepaald dat uw partner van u erft, betaalt deze zonder samenlevings­contract veel meer erfbelasting dan met contract.

    Met samenlevingscontract

    • Met een samenlevings­contract kunt u vastleggen welke bezittingen en schulden persoonlijk en welke gemeen­schappelijk zijn. Na uw overlijden is het dan voor uw erfgenamen duidelijk hoe de bezittingen en schulden tussen u en uw partner verdeeld zijn.
    • Met een samenlevings­contract betaalt de achterblijvende partner minder erfbelasting.

    Uw partner is niet automatisch erfgenaam, ook niet als u een samenlevings­contract heeft. Wilt u dat uw partner van u erft, dan moet u een testament maken. Meer over testament maken

    Als u uit elkaar gaat

    Zonder samenlevingscontract

    • Gezamenlijke bezittingen en schulden verdeelt u.
    • Als u samen kinderen heeft, houdt u beiden de onderhouds­plicht voor hen, ook als u uit elkaar gaat.
    • Bij minderjarige kinderen moeten de ouders een ouderschaps­plan opstellen. Dit kan via rechtwijzer.nl. De rechter bepaalt hoe de kinder­alimentatie geregeld moet worden als u er samen niet uitkomt. Kijk voor meer informatie over kinder­alimentatie op rijksoverheid.nl.

    Met samenlevingscontract

    • Een samenlevingscontract kunt u zelf samen met uw partner beëindigen. Gezamenlijke bezittingen en schulden verdeelt u.
    • Als u de eigendom van het huis anders wilt regelen na het beëindigen van uw relatie, dan kan dit alleen met een akte van levering.
    • Als u samen kinderen heeft, houdt u beiden de onderhouds­plicht voor hen, ook na het beëindigen van uw samenlevings­contract.
    • Bij minderjarige kinderen moeten de ouders een ouderschaps­plan opstellen. Dit kan via rechtwijzer.nl. De rechter bepaalt hoe de kinder­alimentatie geregeld moet worden als u er samen niet uitkomt. Kijk voor meer informatie over kinder­alimentatie op rijksoverheid.nl.
    • Komt u er samen niet uit? Schakel dan mediaton in om u te helpen. Meer informatie:

    Vergeet niet de Belasting­dienst en pensioen­fondsen te informeren over uw nieuwe situatie.

    Vind een notaris

    Bij de notaris kunt u terecht met uw vragen over samenwonen, trouwen of het geregistreerd partnerschap. Ook kan hij of zij een persoonlijk advies geven voor uw specifieke situatie.

    Vond u deze informatie nuttig?